« احكام زكات »

سؤال (1): شخصى وصيت كرده 350 هزار تومان بابت زكاة تسعه ورد مظالم وزكاة فطره وكفاره تأخير ماه رمضان همه اينها چه يقينى چه گمان چه شك چه احتمال ضعيف به گردن دارد از اول عمر تاسنّ 70 سالگى ، آيا مى تواند بدهد همه را به فرزند فقيرش كه ازدواج كند، چون طبق معمول عروس روستا حدود 400 هزار تومان خرج مى گيرد ، واين مبلغ را فرزند ندارد ونمى تواند تهيه كند ، و آيا مى تواند خودش خرج عروسى فرزندش كند وبه او نگويد ، واگر نمى تواند بدهد ، مى شود بااجازه مجتهد چنين كارى كند يانه ؟

جواب : زكوة تسعه ورد مظالم وزكوه فطره را مى توانيد جهت دامادى فرزندتان كه فقير است بدهيد ، وكفاره تأخير بايد عين طعام باشد وپول مجزى نيست .

سؤال (2): شخصى مقلد مرجعى است كه فتواى او را نمى داند ، يامى داند ولى از مجتهد ديگرى كه شبهه اعلميت در او هست اجازه گرفت كه ردّ مظالم را بپردازد به پسرش براى ازدواج ، آيا در جواز وعدم جواز ردّ مظالم به پسرش بايد فتواى مرجع خود را جويا بشود ؟ در صورت عدم جواز آيا اجازه مجتهد ديگر اثرى دارد يانه ؟

جواب : بااجازه مجتهد مطلق جامع الشرائط مى تواند عمل نمايد ، مگر در صورتى كه مرجع او فتوى بدهد بعدم جواز دادن مظالم بفرزند خود .

سؤال (3): امور حسبيه چه امورى است ؟

جواب : امورى است كه لايرضى الشارع بتركها او تعطيلها .

سؤال (4): آيا در امور حسبيه يعنى مواردى كه شارع راضى نيست اهمال شود مثل ردّ مظالم ، كه ظاهراً مراجع عظام اجازه مجتهد را شرط مى دانند ، اجازه از مرجع خود بايد گرفت يااز هر مرجعى ؟

جواب : از مجتهد مطلق جامع الشرائط مى شود اجازه گرفت وَلَو مرجع تقليد او نباشد .

سؤال (5): كشاورزى 10 هكتار زمين دارد ، 2 هكتار جو وگندم ، 2 هكتار لوبيا

جواب : چنانچه تدريجاً كاشته شده ودر تمام اين مدت خسارت وارد شده در اين صورت تقسيط بر 5 قسمت مى شود ، واگر اتفاقاً مثلاً در زمين جو كه شخم مى كرد به سنگى مثلاً بر خورد وجزئى از آن شكست وخسارت دفعةً وارد شد ، اين جزء مصارف همان قسمى مى شود كه خسارت در وقت شخم آن تحقق گرفته .

سؤال (6): شخصى زنى را متعه كرده يك ساله ، قرار گذاشت 5 هزار تومان به او بدهد ، واين زن فقير است ، آيا مى شود از بابت كفاره روزه ورد مظالم وزكات فطره وزكات تسعه حساب كرد ، اگر به زن بگويد وخود او هم راضى باشد چطور ؟ اگر زن سيده باشد از سهم سادات مى شود يانه ؟

جواب : از وجوه منطبقه داده كفايت از مهر نمى كند ، حتى اگر زن راضى باشد ،لكن اگر به زن از وجوه منطبقه داد وزن ذمّه اورا ابراء نمود ومهر را بخشيد مانعى ندارد .

سؤال (7): آيا جايز است مظالم عباد را به سادات داد ياخير ؟

جواب : به سادات فقير داده مى شود .

سؤال (8): آيا مى شود مظالم عباد را براى بناء وتعمير مساجد وتعمير حمام عمومى خرج كرد ياخير ؟

جواب : مصرف مظالم مختص بفقراء است .

سؤال (9): اگر كسى وجوه شرعيه را نزد خود نگهدارد در صورتى كه موارد مصرف آن بالفعل موجود است ، شرعاً جايز است ؟

جواب : وجوه شرعيه را بدون مجوز شرعى نبايد تعطيل نمود .

سؤال (10): نگهداشتن وجوه شرعيه به اميد اينكه به فقرائى كه بعداً فقير مى شوند كمك شود وجه شرعى آن چيست ؟

جواب : باوجود فقراء فعلى ابقاء وجوه شرعيه براى سال بعد وجهى ندارد .

سؤال (11): شخصى كار مى كند اما مقدارى مقروض است ، آيا مى توان از زكات فطره براى اداى قرض او بدهيم يانه ؟

جواب : چنانچه كارش وافى به مصارف او نباشد ، يا اينكه وافى باشد ولكن قدرت بر اداء دين نداشته باشد مى توانند به او فطريه بدهند .

سؤال (12): تحصيل علم فقه وعلم طب ياعلوم ديگر روز براى دادن زكاة فرق دارد يانه ؟

جواب : چنانچه فعلاً قدرت بر كسب ندارد وفقير است زكاة مى شود به او داد ، ودر تحصيل علم فقه جايز است از زكاة مصرف نمايد ولو قدرت بر كسب داشته باشد ولو از سهم سبيل الله .

سؤال (13): به سبب جهل به مسأله فطره زكاة را براى تعمير مسجد جمع كرديم وكمى هم صرف شد ، در حالى كه در روستاى ما مستحق فطره بودند وهستند ، آيا اين زكاة فطره در تعمير مسجد صرف شود جايز است ياخير ؟ آن مبلغى كه صرف شده چطور؟ در آينده اگر جمع شود اجازه تصرف مى فرمائيد ؟

جواب : اقوى آنست كه مصرف فطره ، مصرف زكاة اموال است واحوط استحبابى آنست كه بخصوص فقراء صرف شود ، مسأله 2021 در توضيح المسائل ما مراجعه نمائيد .

سؤال (14): زكات فطره را سيد وغير سيد مى توانند استفاده كنند ؟

جواب : زكواة فطره غير سيد به سيد داده نمى شود ، ورجوع به مسأله 2022 زكوة فطره نمائيد .

سؤال (15): اگر معيل بعض شرائط وجوب زكاة فطره را (مثل عدم اغماء) دارا نباشد ، آيا زكاة فطره كسانى كه نان خور او هستند بر او واجبست ؟ يابر خود آنها باتوفر شروط ؟

جواب : در فرض سؤال زكاة فطره بر هيچ كدام واجب نيست ، ولى احتياط در اينكه خود آنها زكاة بدهند ترك نشود .

سؤال (16): زكاة فطره چه وقت بر مهمان واجبست ؟ آيا بعد از مغرب ياقبل از

جواب : مراجعه كنيد به باب زكاة فطره مسأله 2002 به بعد .

سؤال (17): اگر مرد غير هاشمى ، فقير باشد ، ولى زوجه هاشميه است ، آيا جايز است زكاة به هاشميه داده شود ؟

جواب : مرد غير هاشمى اگر فقير است جايز است فطره بگيرد وبعد از تمليك براى عائله خود خرج كند خواه هاشميه باشد يانباشد .

سؤال (18): آيا جايز است باپول رد مظالم وامثال آن لوازم پزشكى خريد براى بيمارستان ، كه بيماران گوناگون در آن معالجه ميشوند از مؤمنين ومخالفين وكفار وفقير وغنى ؟ وآيا ممكن است وكالت دهيد به صاحب پول كه دستگردان كند وكالةً از شما باخود ، تالوازم مذكور را خريدارى كند ؟ واگر جواب منفى است ، آيا از مال شخصى خود جايز است تبرع كند در اين مورد واعانه بر اثم نيست ؟

جواب : اما اگر تبرع كند كه احسان كرده واحسان به هم نوع نيكو وپسنديده است خواه مؤمن باشد يامنافق وكافر وخواه فقير باشد ياغنى ، اما حقوق شرعى كه سهم سادات بايد به سيد فقير داده شود ، واما مظالم بايد به فقراء شيعه پرداخت شود ، واما سهم امام (عليه السلام)كه در هر قضيه اى نيازمند اجازه ويژه از مجتهد جامع الشرائط است ، وما نمى توانيم وكالت مطلق بدهيم .

سؤال (19): اگر كسى نان خور مؤسسه ياشوراى نظار باشد ، آيا زكاة فطره برخودش واجب است بپردازد يابر مؤسسه ؟

جواب : چنانچه اجير آنهاست زكاة فطره بر خودش واجب است ومالى كه به او مى دهند به عنوان اجرت است باتوفر ساير شروط .